0

آیا کامپیوتر ها می توانند جایگاه هوش و استعداد انسانی در شطرنج را بگیرند ؟

کامپیوتر در شطرمج | کامپیوتر این ماشین متفکر و پدیده شگفت آور قرن بیستم، اکنون در تمام زمینه‌های زندگی بشر نقش مؤثری بر عهده گرفته است شطرنج نیز از این امر مستثنا نیست و باید اذعان کرد که این ماشین‌های اندیشمند با رسوخ در مراحل مختلف بازی برانند تا پایه و اساس آن را دگرگون نمایند. آیا در این کار موفق می‌شوند و یا اینکه آنها را یارای پیشی گرفتن بر اندیشه و تفکر بشر نیست؟

بدون شک اگر روزی برسد که این ساخته‌های دست انسان قدرت مقابله با اندیشه‌های او را پیدا کنند، آن روز بازی شطرنج معنا و مفهوم و کشش و جذبه خود را از دست خواهد داد ولی به یقین می‌تواند گفت که وقوع این امر بعید و حتی غیر ممکن به نظر می‌رسد درست است که در سال‌های اخیر کامپیوتر (برنامه‌ها) توفیق پیروزی بر استاد بزرگان صاحب نامی را به دست آورده‌اند ولی این امر نمی‌تواند دلیلی باشد که قدرت محاسبه کامپیوترها بر مغز انسان پیشی گیرد، اشاره‌ای به یکی دو وجه تمایز انسان و کامپیوتر صدق این ادعا را ثابت می‌کند .

ارزیابی کامپیوتر بر اساس محاسبه است آن‌هم طبق برنامه‌ای که به آن تزریق شده بسیار سریع محاسبه می‌کند و در هر ثانیه هزاران حرکت را پس و پیش می‌نماید، پوزیسیون‌های نهائی را با هم مقایسه کرده و آنگاه ارجح‌ترین آنها را برمی‌گزیند. ولی از قضاوت پوزیسیون‌ها عاجز است بدون محاسبات مکرر قادر نیست نظر درستی درباره پوزیسیون موجود ارائه دهد ولی استادان شطرنج در بسیاری از موارد بدون محاسبات دور و دراز و خسته کننده تنها با تکیه بر شناخت پوزیسیون و قضاوت خود حرکاتی را انجام می‌دهند که در عین منطقی بودن غالباً بهترین حرکت می‌باشد چنین اقدامی ناشی احساس آنهاست، چیزی که ماشین‌های آهنی فاقد آن‌اند .

نکته دیگر آنکه محاسبات و ارزیابی‌های کامپیوترها ناشی از برنامه هایی است که به آنها تزریق شده، این برنامه‌ها به‌طور کلی هدف‌ها و منظورهای خاصی را دنبال می‌کنند  و بر اساس اصول و قواعدی تنظیم شده‌اند و مسئله اساسی در این است که اصول حاکم بر بازی شطرنج در مراحل سه گانه شروع، وسط و آخر بازی نه تنها یکسان نیست بلکه در اغلب موارد با هم تناقضی فاحش دارند مثلاً شاه که در مرحله وسط بازی مهره‌ای غیر فعال بوده و لازم است در حصاری از پیاده‌ها و سوارها محفوظ باشد تا از گزند دشمن در امان بماند، در مرحله آخر بازی از حضار خود بیرون آمده و وظیفه تعرضی بر عهده می‌گیرد و در موارد تهاجمی‌ترین مهره بشمار می‌رود.
.

این دگرگونی در مراحل سه گانه بازی شطرنج تنها به شاه مربوط نمی‌شود، به نقش رخ‌ها نگاه کنیم در مرحله وسط بازی، رخ‌ها به‌طور معمول در ستون‌های باز از حداکثر قدرت برخوردارند ولی در مرحله آخر بازی این‌یک اصل مهم است که ((رخ به پشت پیاده رونده تعلق دارد)بنابراین در مرحله وسط بازی تمام تلاش بازیکن در اشغال ستون باز توسط رخ‌ها خلاصه می‌شود در حالی که در مرحله آخر بازی غالباً مشاهده می‌کنیم که رخ ستون باز را رها کرده و ستونی را اشغال می‌کند که پیاده رونده‌اش در آن ستون است .

چنین نمونه هایی در اصول حاکم بر بازی شطرنج به وفور یافت می‌شود. اکنون این سؤال پیش می آید که چگونه می‌توان این تناقض ها را در لوای یک برنامه به ماشین بی زبان حالی کرد کاری که تاکنون از عهده برنامه نویسان بر نیامده .

کامپیوتر در شطرنجاکنون برای توضیح بیشتر استناد می‌کنیم به نوشته‌ای از استاد بزرگ پال به نکو تحت عنوان کامپیوتر و آخر بازی، به نکو که از برترین تئوری سن های آخر بازی است و از نظر طراحی مسائل و بررسی‌های شطرنج استادی کم نظیر می‌باشد با ارائه نمونه هایی از آخر بازی‌های انجام شده توسط میکرو کامپیوتر ها در دوازدهمین دوره مسابقات قهرمانی جهان میکرو کامپیوتر ها (مونیخ 1993) ثابت می‌کند چگونه برترین برنامه‌های کامپیوتری مرتکب اشتباهات فاحشی می‌شوند که از بازیکنان معمولی نیز بعید به نظر می‌رسد چند نمونه از آنها را با هم دنبال می‌کنیم .

 

Asghar برزگر
Asghar

سایتی که هم اکنون از آن استفاده می کنید حاصل سال ها تجربه و اندوخته ما می باشد که بخاطر اعتلای شطرنج و ارزش نهادن به جایگاه شطرنج در بین خانواده ها اکنون به راحتی در اختیار همگان قرار گرفته تا شاید بتوانیم در نشر علم قدمی هرچند کوچک برداریم

راه آسان‌تری برای ارتباط با کاربران‌مان پیدا کرده‌ایم :) عضویت در کانال

نظرات کاربران

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

لینک کوتاه :

عضویت در خبرنامه ویژه مشتریان سیگما پلاس

با عضویت در خبرنامه ویژه سیگما پلاس از آخرین جشنواره های سایت باخبر شوید!